علم مهندسی پزشکی در اختیار خدمت به سالمندان

بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت افراد بالاتر از ۶۰ سال را سالمند ( سالمندان ) گویند. سالمندی یک بیماری نیست بلکه ورود به مرحله ای جدید از زندگی است. پیری واقعیتی است اجتناب ناپذیر پس چه بهتر که به جای تسلیم شدن، خود را تجهیز کرده تا بتوان بیشترین بهره را از این دوره عمر برد و برای این کار کافی است که نگاهی واقع بینانه به آن داشت.
سالمندان یکی از گروه های آسیب پذیر جامعه هستند که بیش از سایر افراد جامعه در معرض آسیب های اجتماعی، جسمی و زیست محیطی قرار دارند و بیش از دیگران احتمال بروز و وقوع اتفاق و حوادث برای آنان متصور است. امروزه تعداد سالمندان در تمام کشورهای جهان رو به افزایش است و نسبت این بخش از جمعیت نسبت به کل جمعیت نیز بالا می رود.
سالمندان یکی از اقشار جامعه هستند که به مراقبت های ویژه نیازمندند. سالمندی پدیده طبیعی است که به مرور زمان با تغییرات فیزیولوژیک همراه است روند این تغییرات در افراد مختلف یکسان است ولی سرعت انجام آن متفاوت است. در واقع پیری کاهش قوای روانی و جسمی است که در اثر گذشت زمان روی می دهد و یک فرآیند طبیعی از تغییرات مربوط به زمان است که با تولد شروع شده و در سراسر زندگی ادامه مییابد.
براساس آمارهای رسمی هم اکنون بیش از پنج میلیون نفر از جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می دهند که با مشکلات روحی و جسمی فراوانی مانند معضلات عاطفی، اختلالات حرکتی، پوکی استخوان، درد مفاصل، بیماری آلزایمرومشکلاتی از این نوع دست و پنجه نرم می کنند. آنچه مسلم است، سالمندی را نمی توان پیشگیری کرد و همگان را شامل می شود. لیکن با مراقبت و مواظبت می توان از معلولیت های ناشی از آن جلوگیری و یا آن ها را به تعویق انداخت. مراقبت از سالمندان نیاز به آگاهی های فنی و پیچیده ندارد. اگر اطرافیان، افراد خانواده و فرد سالمند بعضی از نکات را که در این تحقیق به برخی از آن ها اشاره می شود بدانند و رعایت کنند، می توان از بسیاری از حوادث ناگواری که برای سالمندان رخ می دهد پیشگیری کرد و شرایطی را فراهم ساخت که سالمند خود را در خانواده فرد مفیدی احساس کرده و سربار نداند.

ورزش سالمندان
ورزش برای افراد سالمند بسیار مهم و حائز اهمیت است و برای پیشگیری از پوکی استخوان،آلزایمر، بیماری های قلبی و غیره می تواند برای آن ها مفید باشد.
ورزش برای همه افراد مفید است، اما در میانسالی اهمیت آن بیش از پیش آشکار میشود. در حالی که ورزش منظم ممکن است علائم بیماری نظیر تب بالا را برطرف نکند، اما میتواند سلامت عمومی را بهبود بخشیده و به افزایش قدرت و استقامت در زندگی روزمره منجر شود. حتی اگر فرد قصد دارد وزن خود را کاهش داده یا آن را در حد مطلوب نگه دارد، ورزش به مراتب مؤثرتر از رژیم غذایی است.
یک زندگی پرتحرک همراه با تغذیه مناسب و استروژن درمانی، فرد را در مقابل بیماریهای قلبی، چاقی و پوکی استخوان محافظت خواهد کرد. درحالی که یکی از دغدغههای افراد میانسالی که به ورزش کردن تمایل دارند این است که چه ورزشی برای آن ها مناسبتر است، این مسأله بسیار متغیر است اما میتوان گفت که این افراد باید در طول روز ۳۰ دقیقه ورزش متعادل و رو به شدید انجام دهند تا فواید آن را کسب کنند.
ورزشهای قدرتی و هوازی مانند پیاده روی از جمله ورزشهایی است که برای سلامت روحی و فیزیولوژیکی افراد میانسال ضروری است. دوچرخه سواری، شنا و شرکت در ورزشهای باشگاهی، همگی میتوانند قسمتی از فعالیتهای افراد میانسال باشند، اما سادهترین و بهترین ورزش از دید متخصصان پیاده روی است. این ورزش میتواند هم از نظر روحی و هم از نظر فیزیولوژیکی مؤثر باشد.
پیاده روی نیاز به هزینه و تجهیزات ندارد و میتوان به راحتی روزی نیم ساعت این فعالیت را انجام داد. اما توجه به این نکته ضروری است که مبتلایان به بیماری فشار خون با انجام سه دوره ۱۰ دقیقهای پیاده روی در طول روز میتوانند وضعیت بیماری خود را بهبود بخشیده و در شرایط بهتری قرار گیرند.
فعالیت نیم ساعته با شدت متوسطه رو به شدید بسیار مهم است. این بدین معنا است که ضربان قلب باید ۵۰ تا ۷۰ درصد حداکثر ضربان قلب باشد. برای به دست آوردن عدد حداکثر ضربان قلب در مردان میتوان سن خود را از عدد ۲۲۰ کم کرد، این مقدار برای زنان کمی کمتر است.
ورزشهای استقامتی بهطور خاص با سن ۴۰ سالگی به بعد انطباق دارند. در واقع، از سن۴۰ سالگی به بعد بهتر است ورزشهای استقامتی را به جای فعالیتهای قدرتی در اولویت قرار داد. برای مثال، دوی استقامت یا نیمه استقامت بهتر و مناسب تر از دوی سرعت است.
سن فرد هرچقدر که باشد، فوایدی که از ورزش میگیرد، به ادامه دادن آن ورزش بستگی دارد. حقیقت این است که افرادی که در میانسالی شروع به ورزش میکنند، نسبت به آنهایی که در جوانی ورزشکار بوده اما دست از آن کشیدهاند، از سلامتی بیشتری برخوردارند. طبق تحقیقات انجام گرفته، ورزشکاران مسن نسبت به گروه همسالانی که ورزش نمیکنند قدرت شناخت بیشتری دارند. چرا که ورزش، بویژه ورزشهای ایروبیک، به حفظ و تقویت دقت و قدرت ذهنی کمک میکند.

دلایل کم شدن خواب افراد مسن
اکثر سالمندان با مشکلات خواب مواجه می شوند و خواب نامناسب باعث تغییرات زیادی در سبک زندگی آن ها می شود. بیماری های قلبی، دیابت و آرتروز هم در ایجاد اختلال خواب در این رده سنی مقصر است. با افزایش سن، زود به خواب رفتن و زود از خواب بیدار شدن امری طبیعی بهحساب میآید. همچنین چندین بار بیدار شدن از خواب هنگام شب در افراد مسن طبیعی است زیرا در این سن از خواب عمیق لذت نمیبرند. در این افراد میزان تولید هورمون رشد انسانی و ملاتونین که ماده شیمیایی حیاتی است کاهش پیدا میکند. لازم است بدانید که بیخوابی و علایم مربوط به آن، بخشی از روند پیری به حساب نمیآید، درنتیجه باید به رفع این مشکل پرداخته شود.
خواب برای هر سنی مهم است ازجمله افراد با سن بالا. زیرا در زمان خواب است که بدن آنها ترمیم می شود. خواب باعث میشود سیستم ایمنی بدن برای مقابله با میکروب ها و عفونت ها تقویت شود. در صورت نداشتن خواب کافی افراد مسن ممکن است دچار مشکلات مربوط به خلق و خو و حافظه شوند. خطر بروز بیماریهایی چون مشکل وزن، دیابت، بیماری قلبی و حتی سرطان نیز میتواند بهطور چشمگیری بالا برود. ارتباط بین سن فرد و ساعات خواب، به بدن و نیاز خاص خود فرد بستگی دارد اما محققان بین ۸ تا ۹ ساعت خواب را توصیه میکنند. با این حال با توجه به احساس فرد در طول روز، می توان پی برد که مدت خواب وی کافی بوده است یا خیر.

تشخیص حالت های طبیعی و غیرطبیعی
خوابیدن اول شب و بیدار شدن اول صبح، خوابیدن وسط ظهر یا تمایل فرد به بیشتر ماندن در رختخواب امری عادی است. اما آنچه طبیعی نیست علایم بیخوابی و پیامدهای آن است از جمله با وجود خستگی بهسختی به خواب رفتن، بدخلقی کردن و هنگام صبح خیلی خوابآلود بودن و اینکه بدون قرص به خواب نرفتن.
تشخیص دادن علل بیخوابی
بی خوابی علل زیادی دارد که یکی از آنها استرس است. برنامه غذایی ازجمله مصرف نوشیدنیهای کافئین دار، کم تحرکی، استفاده از لوازم الکترونیکی مانند تلفن همراه و لپتاپ میتواند در ساعت بیولوژیکی بدن اختلال ایجاد کند. عوارض برخی از داروها و برخی بیماریها مانند آرتریت و دیابت میتواند باعث بیخوابی شود.

رفع بیخوابی
با مشخص شدن علل بیخوابی می توان این مشکل را برطرف کرد؛ بهعنوان مثال محدود کردن مصرف نوشیدنیهای کافئین دار و مصرف نوشیدنیهای خواب آور مانند دمنوش ها. برای آرام کردن ذهن و دور نگهداشتن استرس مطالعه، موسیقی یا نقاشی پیشنهاد می شود.

قدرت شنوایی سالمندان
بسیاری از انسان ها وقتی با سالمندان روبرو می شوند، بی اختیار صدایشان را بلند می کنند چون در ذهنشان چنین نقش بسته که سالمندان توان شنوایی ضعیفی دارند و شاید نتوانند به خوبی صدا را بشنوند. این موضوع صحت دارد زیرا سالمندان دچار پدیده ای به نام پیرگوشی هستند، گرچه شدت پیرگوشی همه سالمندان یکسان نیست و همه سالمندان به اصطلاح گوششان سنگین نیست.
بیماری مهمی که در گوش سالمندان دیده می شود، همان کاهش شنوایی است. کاهش شنوایی روی کیفیت زندگی سالمند تاثیر می گذارد. انسان ها در طول سالیان و تقریبا با گذشت هر دهه از عمر بخشی از سلول های بدنشان را از دست می دهند. اگر سلول ها قابلیت ترمیم داشته باشند، می توانند بازسازی شوند اما در مورد سلول هایی که قدرت بازسازی ندارند، باید گفت از دست دادن این نوع از سلول ها باعث از دست رفتن کارکرد عضو می شود و یکی از سلول هایی که قدرت بازسازی ندارند، سلول های شنوایی موجود در گوش سالمندان هستند.
از دست رفتن سلول های شنوایی را در دهه دوم و سوم زندگی مشاهده می شود. البته از دست رفتن سلول های شنوایی در جوانان علامتی ندارد ولی این روند تدریجی است و طی سال ها اتفاق می افتد و در سالمندی سرعت بیشتری می گیرد. تاثیر آن ابتدا روی فرکانس های شنیداری است. وقتی درگیری در سلول ها به فرکانس های شنیداری رسید، فرد دچار کاهش شنوایی می شود که اصطلاح پیرگوشی را برای آن به کار می برند.
به طول معمول سالمندان از ۷۰ سالگی به بعد درجه هایی از این کاهش شنوایی را دارند ولی فقط ۴۰ درصد از آن ها به وسایل کمک شنوایی نیاز پیدا می کنند.
از دست دادن شنوایی به دلیل تجمع موم گوش در هر سنی ممکن است اتفاق بیفتد. ولی در سالمندان که مشکل زمینه ای وجود دارد وجود موم، تاثیر زیادی روی شنوایی خواهد گذاشت. پس وقتی فرد سالمندی با کاهش شنوایی به پزشک مراجعه کند در وهله اول باید به داخل کانال گوش توجه شود تا در صورت دیدن موم، موم ها خارج شوند.

الگوی اختلال شنوایی در سالمندان
در سالمندان سلول های درگیر همان سلول های شنیداری عصبی است. در درگیری اعصاب گوش الگوهای متفاوتی دیده می شود. گاهی سلول های از دست رفته از نوعی هستند که به فرکانس های بالا حساس اند. با از دست رفتن این سلول ها فرد متوجه صداهای زیر نمی شود. این الگو شایع ترین نوع از دست رفتن سلول های شنوایی در سالمندان است. الگوی دیگری هم در کاهش شنوایی سالمندان دیده می شود که در آن تمام فرکانس ها به یک نسبت کاهش پیدا می کند و فرد همه فرکانس ها را به خوبی متوجه نمی شود.

درمان پیرگوشی
درمان پیرگوشی در سالمندانی که عصب شنوایی شان از دست رفته، دارو و جراحی نیست بلکه باید از وسایلی استفاده کنند تا باعث تقویت صدا شود. این وسیله همان سمعک است که تقریبا همه مردم با آن آشنایی دارند.

سمعک، آنالوگ یا دیجیتال
سمعک ها به دو گروه آنالوگ و دیجیتال (قابلیت برنامه ریزی دارد) طبقه بندی می شوند. افرادی که کاهش شنوایی خفیف دارند یا به انجام کارهای دقیق نیاز ندارند، باید از سمعک های آنالوگ استفاده کنند. ولی بیمارانی که به دقت در شنیدن نیاز دارند و الگوی کم شنوایی شان طوری است که مشکلشان با سمعک آنالوگی برطرف نمی شود باید از سمعک های دیجیتال استفاده کنند.کاملا درست است. بسیاری از بیماران از اینکه سمعک شان بیرون از گوش قرار بگیرد، ناراحت هستند اما سمعک ها چند نوع است؛ سمعک هایی که پشت گوش قرار می گیرد، سمعک هایی که داخل گوش قرار می گیرد و سمعک هایی که داخل گوش کاشته می شود که هر کدام از آن ها کاربرد و هزینه های متفاوتی دارد.
بهتر است همه افراد از ۵۰ سالگی به بعد هر سال به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنند و پزشک آن ها را معاینه کند تا در صورت وجود اختلال شنوایی، بیماری زودتر تشخیص داده شود و اگر فرد از نظر ارتباطی با دیگران دچار مشکل شده که ناشی از کم شنوایی اوست، زودتر سمعک مناسبی برای او تجویز شود. همه افرادی که سمعک می گیرند باید سالانه به پزشک مراجعه کنند چون ممکن است به تعویض یا تغییر در برنامه ریزی سمعک نیاز باشد. متاسفانه تاکنون هیچ دارو و روشی برای پیشگیری از پیرگوشی کشف نشده است.

زمین خوردن سالمندان
افتادن سالمندان ناشی از چه نوع ضعف های بدنی در آن ها است سرگیجه، درد مفاصل، عدم تعادل و بسیاری عوامل دیگر در افتادن و زمین خوردن افراد سالمند نقش دارند. در ایالات متحده امریکا، هیچ حادثه ای بیشتر از زمین خوردن، منجر به مرگ سالمندان نمی شود. هر سال، از هر ۳ نفر بالای ۶۵ سال، یک نفر زمین می خورد. تنها در سال ۱۹۹۴ ، بیش از ۷۰۰۰ نفر به دلیل زمین خوردن جان خود را از دست داده اند. به دلایلی آشکار، افتادن یکی از جدی ترین نگرانی های افراد مسن و کسانی است که در حال نزدیک شدن به سال های آخر عمر خود هستند.

دلایل زمین خوردن سالمندان
یکی از مهم ترین دلایل مربوط به زمین افتادن ها، استفاده نامناسب یا بیش از اندازه از داروها است، به ویژه آن داروهایی که تعادل را تضعیف می کنند. همچنین در افراد مسنی که بیش از ۵ یا ۶ دارو در روز مصرف می کنند (وضعیت چند دارویی) به علت تعادل منفی داروها، گاهی عدم تمرکز، سرگیجه و عدم تعادل دیده شده است.
البته موانع موجود در محیط نیز می تواند به وقوع زمین خوردن ها کمک کند. نمونه هایی از این عامل وضعیتی، شامل: صندلی ها و توالت هایی که خیلی کوتاه هستند، نبود دستگیره نرده، ناموزون بودن ارتفاع پله ها، فرش کردن نامناسب قالی ها و قالیچه ها، سطوح لغزنده و لیز و کفش های نامناسب است.
متاسفانه، نیمی از افراد مسنی که زمین می خورند، هرگز راه رفتن مناسب خود را به دست نمی آورند. گفتنی است زنان بیش از مردان زمین می خورند اما به نظر می رسد که مردان در نتیجه افتادن بسیار بیشتر رنج می کشند و میزان مرگ و میر بیشتری را تجربه می کنند.

عوامل کمک کننده به زمین خوردن در افراد مسن
دلایل زمینه ای: کاهش انعطاف پذیری، مشکلات تعادلی
بیماری: قلبی عروقی، پارکینسون، جنون، مغزی عروقی، آرتریت، امراض پا، کوچک شدن تیروئید، سرگیجه، غش، خستگی، کاهش جنبش پذیری مفصل، افت قدرت و استقامت، افزایش زمان واکنش، نقص بینایی و مشکل عمومی در قدم زدن (مثل کاهش ارتفاع گام).
دلایل وضعیتی: مصرف الکل، لباس نامناسب، تاریکی، موانع محیطی، صاف نبودن سطح راه رفتن، سطوح لیز و لغزنده، پلکان های نامنظم، پیاده روهای شکافته و ترک دار، دارو درمانی و عجله و شتاب.

راهکارهایی برای اجتناب از افتادن در افراد مسن
یکی از مهم ترین راهبردها برای کاهش افتادن در بین افراد مسن، حفظ سبک زندگی فعال به لحاظ جسمانی است. کاهش قدرت، انعطاف پذیری و استقامت عضلانی و قلبی و عروقی، همگی به تغییر الگوهای گام برداشتن کمک می کنند و عوامل بالقوه ای برای افتادن هستند. یک برنامه آمادگی جسمانی می تواند افت در چنین حوزه هایی را جبران کند. همچنین، مشخصه هایی همچون تعادل و زمان واکنش را بهبود دهد. به علاوه فرد کهنسالی که به لحاظ جسمانی آماده باشد، کمتر احتمال دارد بیمار شود و داروهایی نیاز داشته باشد که ممکن است باعث افتادن شوند. یک برنامه تمرینی که به طور معنی داری قدرت را افزایش می دهد، وزن و ترکیب بدن را که برای جابه جایی مؤثر هستند، ثابت نگه می دارد و تعادل را بهبود می بخشد. این امر شمار افتادن ها را که در افراد مسن دیده
می شود، کاهش می دهد.

آنتی بیوتیک و درمان آلزایمر
تعریف آلزایمر در یک جمله را می توان به این صورت توصیف کرد؛ آلزایمر یعنی مرگ تدریجی حافظه. این بیماری در افرادی که کهولت سن دارند بیشتر دیده شده است. طبق تحقیقات این افراد از همان دسته افرادی هستند که در جوانی از ذهن خود کار نکشیده اند و در پیری مبتلا به آلزایمر شده اند. ولی جای نگرانی نیست، چراکه با دستاورد های پزشکی امروز می توان هم از آلزایمر پیشگیری کرد و از طرفی راه درمان آن هم پیدا شده است. در ادامه جدیدترین راه درمان آلزایمر معرفی می شود.
مطالعات حیوانی نشان می دهد درمان طولانی مدت با آنتی بیوتیک سبب کاهش پلاک در مغز می شود. پلاک از تجمع پروتئین هایی به نام بتا آمیلوئید به وجود می آید که عامل اصلی آلزایمر هستند. تشکیل پلاک معمولا با بروز التهاب همراه است. از طرفی التهاب سلول های میکروگلیا در شدت زوال شناختی مغز موثر است. میکروگلیا به سلول های مغزی گفته می شود که عملکرد سیستم ایمنی را در سیستم اعصاب مرکزی بر عهده دارند.
مطالعات اخیر محققان دانشگاه شیکاگو نشان می دهد آنتی بیوتیک در موش های آزمایشگاهی سبب تغییر میکروبیوم روده می شود. باکتری های روده در تنظیم فعالیت سیستم ایمنی موثرند و می توانند پیشرفت آلزایمر را کنترل کنند. این آزمایش ها نشان می دهد مصرف دوز بالای آنتی بیوتیک به مدت پنج تا شش ماه در موش ها، میزان پلاک های بتا آمیلوئید را دو برابر کاهش می دهد. استفاده از این روش در انسان نیازمند تحقیق و بررسی بیشتر است؛ ولی این مطالعه گام موثری در درمان و پیشگیری از آلزایمر محسوب می شود.
به رغم پیشرفت علم در زمینه پیشگیری و درمان زوال عقل، آمار مرکز بین المللی آلزایمر نشان می دهد که در حال حاضر ۴۷ میلیون نفر در سراسر جهان به زوال عقل مبتلا هستند و این تعداد تا سال ۲۰۵۰ میلادی، به ۵/۱۳۱ میلیون نفر به ویژه در کشورهای در حال توسعه می رسد. بر اساس گزارش این سازمان، در حال حاضر در آمریکا حدود ۳/۵ میلیون نفر به آلزایمر مبتلا هستند و پیش بینی می شود که این آمار تا سال ۲۰۵۰ میلادی سه برابر شود و به ۸/۱۵میلیون نفر برسد.
implant
آرتریت، معضل سالمندی
آرتریت (التهاب مفصل) بیماری است که می تواند تمام مفاصل را گرفتار کند اما در اعضای دارای تحمل بار و پر کار مانند زانو، باسن، مچ پا، مچ دست و دست شایع تر است. افراد در تمام سنین، حتی کودکان می تواند مبتلا به التهاب مفصل شوند. بیماری آرتریت اشکال گوناگونی دارد. شایع ترین نوع التهاب مفصل، التهاب استخوانی (استئو آرتریت) مفصلی است که در آن برجستگی های ریزی روی بخش استخوانی مفصل پدیدار می شود. این برآمدگی ها در رباط ها و ترها و ماهیچه ها فرو رفته و ایجاد التهاب و تورم می کنند. التهاب استخوان و مفصل اغلب در مفاصلی روی می دهد که آسیب دیده یا بیشترین فشار را تحمل می کنند.
استفاده از رژیم غذایی مناسب تا حدودی در درمان آرتریت روماتوئید موثر است و متخصصان تغذیه توصیه می کنند که از غذاهایی که باعث تشدید آرتریت روماتوئید می شود صرف نظر شود، به خصوص از مصرف غذاهای پر چرب و دارای کلسترول زیاد جدا خودداری شده و بیشتر از ویتامین ها و مواد معدنی طبیعی استفاده شود که برای سلامتی عمومی مفید هستند زیرا کسانی که مبتلا به بیماری مزمن مانند آرتریت هستند برای کمک به بدنشان در مقابله با این بیماری به مقادیر بیشتری از مواد معدنی نیازمند هستند و مشخص شده است که بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید دچار کمبود تعدادی از مواد مغذی هستند.

یائسگی و ابتلا به مشکلات قلبی
اکثر بانوانی که دچار یائسگی می شوند در معرض خطر ابتلا به مشکلات قلبی قرار دارند عوامل مختلفی در بدن خانم های یائسه باعث ایجاد مشکلات قلبی و عروقی در آن ها می شود. زمانی که درباره یائسگی صحبت می شود اولین چیزی که به ذهن می رسد علایمی چون گرگرفتگی، عرق شبانه و بی خوابی است و کمتر کسی به خطر بیماری قلبی پس از یائسگی فکر می کند؛ این در حالی است که بیماری قلبی شایع ترین علت مرگ در زنان یائسه است و به طور چشمگیری در سنین یائسگی (بین۵۰ تا ۵۴ سال) افزایش پیدا می کند. در واقع استروژن افت می کند و بدن به آن واکنش نشان می دهد.

فشار خون بالا
هنگامی که میزان استروژن افت می کند انعطاف پذیری قلب و رگ های خونی کاهش پیدا می کند. در پی این تغییرات، فشار خون، بالا می رود و فرد دچار بیماری فشارخون می شود. بالا رفتن فشار خون می تواند روی قلب فشار بیاورد.

کلسترول بالا
کمبود استروژن بر میزان کلسترول و چربی خون تأثیر منفی می گذارد. میزان کلسترول مفید افت می کند و کلسترول مضر افزایش می یابد و این امر احتمال حمله قلبی و بروز بیماری های قلبی را افزایش می دهد.به علت افت استروژن تری گلیسرید در خون نیز افزایش پیدا می کند.

دیابت
زمانی که زنان یائسه می شوند بدنشان به انسولین مقاوم تر می شود. انسولین هورمونی است که برای تبدیل کردن قند خون به نشاسته و سپس به انرژی (برای این که سلول ها بتوانند از آن استفاده کنند)، ترشح می شود. درنتیجه زنان در دوران قبل از یائسگی به دیابت مستعد می شوند. بیماری دیابت فرد را بیشتر در معرض بیماری های قلبی و سکته قرار می دهد.

فیبریلاسیون دهلیزی نوعی آریتمی قلبی
در زمان یائسگی زنان با افزایش آریتمی ( ضربان غیر عادی قلب ) رو به رو می شوند.گاهی تغییرات هورمونی می تواند باعث کند شدن و انسداد قلب شود که علایمی چون سر گیجه ایجاد می کند. بیشتر مواقع این تغییر در هورمون ها باعث سریع تر شدن ضربان قلب می شود. فشار خون بالا نیز می تواند باعث بروز آریتمی قلبی شود که پس از یائسگی شایع تر است.

افزایش وزن
استروژن بر چربی ذخیره ای و نحوه سوخت آن تاثیر می گذارد. یائسگی می تواند باعث کند شدن روند سوخت و ساز بدن و افزایش وزن شود. این امر روی قلب فشار وارد می کند و خطر بروز بیماری قلبی را افزایش می دهد.

علایم بیماری قلبی
با یائسگی مجموعه عوامل یادشده دست به دست هم می دهد تا خطر بروز بیماری قلبی در زنان افزایش یابد.

تپش قلب
این حالت را پرش ساده قلب تصور نکنید. تشخیص آریتمی غیر عادی قلب بسیار مهم است زیرا این حالت احتمال بروز خطر را بالا می برد.

کمبود نفس
اگر قبلا به راحتی می توانستید از پله ها بالا بروید اما الان با کمبود نفس مواجه می شوید بهتر است به پزشک مراجعه کنید. زیرا این علایم می تواند نارسایی قلبی یا بیماری عروق کرونری باشد.کمبود نفس یکی از شایع ترین علایم آریتمی غیر عادی قلب است.

فشار روی سینه
این فشار می تواند علامت بیماری قلبی باشد. احساس سیری، فشردگی یا فشار مبهم در سینه که از بین نمی رود یا این که می رود و می آید می تواند علامت حمله قلبی در زنان باشد.

سردرد
سردرد هم می تواند نشانه بالا بودن فشار خون باشد.

احساس سبکی در سر یا سر گیجه
علل مختلفی می تواند باعث این حالت شود از جمله دیابت، سکته قلبی یا آریتمی غیر عادی قلب.

درد فک
این درد هم می تواند نشانه علامت حمله قلبی در زنان باشد.

ورم کف پا
به علت نارسایی قلب احتمال تراکم پیدا کردن مایع در پاها وجود دارد.
مشکل هنگام دراز کشیدن به پشت:
این امر می تواند علامت تراکم پیدا کردن مایع در ریه ها بر اثر نارسایی قلبی باشد.
بیماری قلبی در یائسگی قابل پیشگیری است. خوشبختانه بیشتر این علایم قابل پیشگیری است. دوران یائسگی زمان خوبی است برای مراقبت کردن از خود و قلب خود.
زنانی که ورزش می کنند، سیگار نمی کشند، وزن خود را کنترل می کنند، یک برنامه غذایی سالم غنی از میوه و سبزی دارند، می توانند خطر بروز بیماری قلبی را در هر سنی پایین بیاورند.

 پوکی استخوان، دردی آشنا در سالمندی
میلیون ها نفر در سراسر جهان به پوکی استخوان (استئوپروز) مبتلا هستند و عده زیادی در معرض این بیماری قرار دارند. به گفته محققان، این بیماری با افت استروژن ارتباط دارد.
در پوکی استخوان، خطر شکستگی افزایش می یابد. پوکی استخوان از شایع ترین بیماری های دوران سالمندی است. پزشکان بین پوکی استخوان (استئوپروز) و کاهش تراکم استخوانی (استئوپنی) تمایز قائل می شوند، زیرا کاهش تراکم استخوانی در واقع زنگ خطر پوکی استخوان است. در ادامه به نکاتی درباره این بیماری ها اشاره می شود. پوکی استخوان یک بیماری خاموش است و اولین علامتی که می تواند فرد را متوجه کند، شکستگی است یا کوتاهی قد بیش از ۵ سانتی متر.
عوامل زیادی احتمال شکستگی استخوان را افزایش می دهد. از جمله مصرف زیاد استروئیدها، اختلال خوردن مانند آنورکسی یا وزن کمتر از ۵۷کیلوگرم. سابقه خانوادگی، پوست روشن و تغذیه نامناسب به ویژه مصرف ناکافی لبنیات حاوی کلسیم، استعمال سیگار و مصرف مشروبات الکلی نیز خطر پوکی استخوان را افزایش می دهد.
مصرف بعضی از داروها روند پیشرفت بیماری را کند می کند: بعضی از داروها مانند بیسفونات ها کاهش تراکم استخوانی را درمان می کند. به گفته پزشکان این داروها باعث رشد استخوان می شود اما هشدارهایی نیز درباره مصرف زیاد آن داده شده است، از جمله درد استخوان، مفصل، عضله، سوزش معده، آریتمی و ضربان نامنظم قلب.
محدودیت در زمان مصرف:
بیشتر داروها در مدت مشخص که اغلب ۳سال است، تجویز می شود و مصرف بیشتر آن باعث ایجاد تغییرات در اسکلت می شود و عوارضی از جمله شکستگی ران و استئونکروز (مرگ بافت استخوان) را در پی دارد. بیمارانی که این داروها را مصرف می کنند، پس از ۳ تا ۵ سال باید وضعیت جسمی شان بررسی شود تا برای ادامه یا توقف یا تغییر دارو تصمیم گرفته شود.
بیمارانی که برای آن ها استئوپنی (کاهش توده استخوان با شدت کمتر از پوکی استخوان) تشخیص داده می شود، به ندرت برایشان دارویی تجویز می شود. البته افراد مبتلا که سرطان سینه هم دارند، از داروهای مهار کننده استفاده می کنند زیرا بیشتر در معرض از دست دادن استخوان قرار دارند. مهارکننده های آروماتاز، دسته ای از داروها است که برای درمان سرطان سینه و سرطان تخمدان در زنان یائسه و مردانی که با بزرگ شدن پستان مواجهند، مورد استفاده قرار می گیرد. به طور کلی، به فردی که به استئوپنی مبتلا شده است، توصیه می شود که مصرف سیگار را قطع کند یا کاهش دهد، مواد غذایی غنی از کلسیم و ویتامین D مصرف کند و ورزش را در برنامه روزانه خود لحاظ کند.
برنامه غذایی مناسب، ورزش، مصرف کافی کلسیم وویتامین D و پیشگیری از زمین خوردن ضروری است.
هورمون های غده پاراتیروئید (غدد تنظیم کننده کلسیم) و میزان تیروئید می تواند بر سلامت استخوان تأثیر بگذارد. اگرچه تراکم استخوان با خطر شکستگی ارتباط ندارد، اما باعث افزایش ۲۰ تا ۶۰ درصدی خطر شکستگی می شود و عوامل متعددی در آن نقش دارد.
بهبود تراکم استخوان، خطر پوکی استخوان را کاهش می دهد اما به طور کامل مانع از شکستگی نمی شود. مصرف طولانی مدت داروهای پوکی استخوان با کاهش استحکام استخوان و خطر شکنندگی در برخی افراد ارتباط دارد. یافتههای بهدست آمده از مطالعات نشان میدهند که اگر شیوع پوکی استخوان و کاهش تراکم استخوانی کنترل نشود تا سال۲۰۲۰، نزدیک به ۱۰/۷میلیون نفر از افراد بزرگسال به پوکی استخوان و ۵۸/۲میلیون نفر به کاهش تراکم استخوانی مبتلا خواهند شد. تا سال۲۰۳۰، انتظار میرود که این ارقام به ۱۱/۹میلیون مورد پوکی استخوان و ۶۴/۳میلیون مورد کاهش تراکم استخوانی برسد. خبر خوب این است که هیچوقت برای شروع دیر نیست. هر وقت بخواهید میتوانید با اعمال چند تغییر ساده در شیوه زندگی خود به سلامت استخوانهایتان کمک کنید. مجمعی از متخصصان سلامت استخوان بهصورت سالانه در شیکاگو گرد هم آمده و درباره آخرین اطلاعات مربوط به تشخیص، درمان و مدیریت بیماری پوکی استخوان در مردان و زنان بالای ۵۰سال گفتوگو میکنند. این جلسات سالانه که توسط بنیاد ملی پوکی استخوان برگزار میشود، با هدف اطلاعرسانی درباره بیماری پوکی استخوان و نحوه جلوگیری از ابتلا به این عارضه از طریق رعایت رژیم غذایی، ورزش منظم و سایر شیوههای مراقبت از استخوان شکل میگیرند.
تشخیص زودهنگام: تشخیص بهموقع از طریق انجام تست تراکم استخوان امکانپذیر خواهد بود. منتظر نباشید که زمین گیر شوید و چند استخوان خود را بشکنید. قبل از ابتلا به این عارضه به فکر پیشگیری باشید.
پیشگیری زودهنگام: هر فرد بهطور معمول از ۳۰سالگی به بعد با کاهش تراکم استخوانی مواجه میشود، بنابراین با رعایت رژیم غذایی و ورزش منظم از ابتلا به پوکی استخوان پیشگیری کنید. وقتی به ۵۰سالگی میرسید، خطر ابتلا به این عارضه بهطور قابلتوجهی کاهش مییابد.
آموزش اولیه: سعی کنید یک مصرفکننده آموزشدیده باشید تا از بهترین روشهای موجود برای حفظ سلامت استخوانهای خود استفاده کنید. خوردن غذاهای سرشار از کلسیم و دریافت ویتامینD از اهمیت بسیاری برخوردار است. انجام تمرینات ورزشی منظم نیز ضرورت دارد؛ شنا رفتن، وزنه زدن، پیادهروی، دویدن و انجام سایر ورزشهای استقامتی بهطور منظم به فرد کمک میکند از پوکی استخوان در امان باشد.
وقتی صحبت از تغذیه مناسب زنان و مردان در۵۰سالگی به میان میآید، نیاز به دریافت ویتامینC و ویتامینD اهمیت پیدا می کند. بهطور کلی، زنان میانسال و مسن بیش از زنان جوان درمعرض خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و پوکی استخوان قرار دارند، بنابراین اگر به دریافت ویتامینهای لازم توجه نکنند، خطر بیشتری متوجه آن ها خواهد بود. یکی از ویتامینهایی که اغلب مورد چشمپوشی قرار میگیرد، ویتامین۱۲B است. ویتامینی که اکثر افراد نمیدانند به آن احتیاج دارند. با این حال، ویتامین۱۲B یکی از مهمترین نیازهای تغذیه خانمهای بالای ۵۰سال است که میتوانند از طریق مصرف مکملهای ویتامینه دریافت کنند.

درمان کمبود ویتامین۱۲B
بدن فرد برای انجام توابع اساسی خود به ویتامین ۱۲B نیاز دارد. این ویتامین نقش قابلتوجهی در تولید سلولهای انتقالدهنده خون در قلب داشته و به تشکیل عصبهای موردنیاز برای فکر کردن و پیشبرد امور زندگی کمک میکند. ویتامین۱۲B بهعنوان یکی از سازندگان DNA نیز شناخته میشود. هر فرد بزرگسال بهطور متوسط به ۲/۴میلیگرم ویتامین۱۲B در روز نیاز دارد از این رو دریافت ویتامین۱۲B کافی برای تامین چربی و اجرای توابع ضروری بدن چندان دشوار نخواهد بود. توجه داشته باشید که بدن هر فرد نمیتواند ویتامین ۱۲B تولید کند. از این رو، باید ویتامین۱۲B موردنیاز بدن را از منابع دیگر مانند گوشت، تخممرغ، شیر و ماست تامین کند. اما وقتی به ۵۰سالگی میرسد، ممکن است به چیزی فراتر از منابع غذایی نیاز داشته باشید.
بدن برای جذب ویتامین۱۲B موجود در موادغذایی طبیعی به مقدار مشخصی اسید معده نیاز دارد. اما وقتی فرد به ۵۰سالگی میرسد، سطح اسید معده بهطور قابلتوجهی کاهش مییابد. در واقع ۳۰ درصد از بزرگسالان بالای ۵۰سال نمیتوانند ویتامین۱۲B موردنیاز خود را از منابع طبیعی بهدست بیاورند و بسیاری از آنها حتی از این مسئله آگاه نیستند. این بدان معناست که حتی اگر در وعدههای غذایی خود از مواد غذایی سالم استفاده شود، در عمل نمیتوان ویتامین۱۲B مورد نیاز بدن را تامین کرد.
تحقیقات اخیر نشان میدهند که کمبود ویتامین۱۲B در بدن منجر به ازدست رفتن عملکرد شناختی در فرد خواهد شد. مطالعات محققان نشان میدهد بسیاری از زنانی که تحت درمان بیماریهایی مانند زوال عقل یا آلزایمر قرار دارند، درواقع از کمبود ویتامین۱۲B نیز رنج میبرند. ازدست دادن حافظه، گمگشتگی، توهم و پارانویا چند مورد از مشکلاتی هستند که در این زنان شیوع بیشتری دارند. سایر مشکلات مرتبط با کمبود ویتامین۱۲B عبارتند از: بیحسی در نواحی دست، ران و پاها، مشکلات راه رفتن و حفظ تعادل، کمخونی، خستگی، زرد شدن پوست و یرقان.

عفونت ادراری در دوران سالمندی
در جوانان عفونتهای دستگاه ادراری با علائمی مانند سوزش، درد و اصرار شدید به ادرار کردن مکرر خود را نشان میدهند. اما علائم عفونت ادراری در میانسالی میتواند مبهم باشد.
زنان بیشتر از مردان به عفونتهای ادراری مبتلا میشوند و تقریبا هر زن در زندگی خود به طور متوسط یک بار مبتلا به این عارضه خواهد شد. این عارضه بخصوص در میانسالی شایع است.
کاهش شدید در سطح استروژن پس از یائسگی باکتریها را تشویق به رشد در مجرای ادرار میکند. عفونتهای ادراری ممکن است هنگام استفاده از استخر نیز رخ دهد. علاوه بر این پروستات بزرگ شده در مردان نیز میتواند خروج ادرار را کند کرده و منجر به عفونت ادراری در مردان شود. در هر دو گروه زنان و مردان، پیری اعصاب مثانه منجر به تجمع ادرار میشود و این علت یک محیط ایده آل برای رشد باکتریها ایجاد میکند.
علائم مبهم عفونت ادراری شامل سردرگمی، اضطراب، خستگی، از دست دادن اشتها و … است و همیشه نمیتواند بخصوص در افراد مسن با درد و سوزش همراه باشد. بدبو شدن ادرار، رنگ غیر طبیعی آن و وجود خون در ادرار از علائم دیگر هستند. کمردرد ناشی از عفونتهای ادراری میتواند به این مفهوم باشد که عفونت به کلیهها گسترش یافته است. عفونت ادراری باید با آنتی بیوتیک درمان شود. در صورت عدم درمان و انتشار آن به کلیهها، عفونتهای بالقوه کشنده در جریان خون رخ میدهد.
نوشیدن مایعات و تخلیه فوری ادرار برای از بین بردن باکتریها راهی مفید است. مصرف مرکبات و ویتامین ث به دلیل خاصیت اسیدی بسیاری از عفونتهای ادراری را از بین میبرد. از مصرف نوشیدنیهای کافئین دار و گاز دار و غذهای تند باید اجتناب کرد ضمن این که به هیچ وجه نباید سراغ سیگار و الکل رفت.

سالمندان و اختلالات پوستی
با افزایش سن، سلول های بدن پیر می شود. پوست نیز همگام با تمام سلول ها تغییر و مشکلاتی پیدا می کند. در این بخش از تحقیق به مشکلات پوستی دوران سالمندی و راه های پیشگیری از آن ها اشاره می شود؛ مشکلاتی که مهم ترین آنها عبارتند از: خشکی پوست، چین و چروک، کبودی و خونمردگی، تومورهای پوستی، عوارض پوستی ناشی از بیماری زمینه ای، بیماری عفونی پوست و تاخیر در ترمیم زخم.

 خشکی پوست
عارضه ای که بیش از همه در سالمندان جلب توجه می کند، خشکی پوست است. هرچه سن بالاتر می رود تحلیل بافت چربی در همه نقاط از جمله صورت بیشتر می شود. کاهش چربی باعث افزایش دفع آب از طریق پوست و خشکی در آن می شود. به دنبال خشکی پوست، ترک هایی در سطح آن ایجاد می شود که سرمنشاء خارش است.
خارش در فصل پاییز و زمستان که خشکی هوا زیاد است، شدت بیشتری دارد. اغلب سالمندان در اثر خارش زیاد در فصول خشک سال دچار التهاب و اگزمای پوستی هم می شوند. برای رفع خشکی پوست، می توان از کرم های مرطوب کننده قوی استفاده کرد.
 چین و چروک پوست
کلاژن موجود در پوست با افزایش سن از هم گسسته می شود و باعث خواهدشد خاصیت کشسانی و الاستیسیته پوست از بین برود. پوست بدون کلاژن، قوام سفت خود را از دست می دهد و به اصطلاح چروک می خورد یا می ریزد. این پدیده در بدن قابل پیشگیری نیست و دیر یا زود، با افزایش سن رخ می دهد. اصلی ترین علت چروک پوست، نور آفتاب است و اگر از همان دوران جوانی از پوست محافظت شود، میزان چروک شدن پوست به حداقل می رسد.
 کبودی و خونمردگی
کبودی و خونمردگی در پوست سالمندان زیاد دیده می شود. اگر موضوع سالمندآزاری مطرح نباشد، شایع ترین دلیل کبودی پوست، مصرف داروهای ضدانعقاد است که در سالمندان مبتلا به بیماری قلبی عروقی، برای جلوگیری از ایجاد لخته تجویز می شود. سالمندان به خوبی نمی توانند تعادل خود را حفظ کنند و بیشتر به اشیا داخل خانه و… برخورد می کنند. به همین دلیل احتمال خونریزی درون بافتی و دیدن کبودی در بدنشان زیاد است.
 تومورهای پوستی
مورد بعدی تومورهای خوش خیم و بدخیم پوستی است. از تومورهای خوش خیم می توان به خال های عروقی و خال های رنگی اشاره کرد. ضایعه های گوشتی نواحی مختلف پوست بدن معمولا خطری ندارند و به برداشتن آنها هم نیاز نیست. اگر از نظر زیبایی مشکلی ایجاد کنند و محلشان طوری باشد که باعث آزار سالمند شود، می توان زائده گوشتی را برداشت. در سنین بالا، تومورهای بدخیم پوستی هم مشاهده می شود. ضایعات پیش سرطانی ممکن است از همان سنین کودکی و نوجوانی در پوست وجود داشته باشند ولی در دوران سالمندی بروز کنند. سرطان های پوستی شایع در دوران سالمندی شامل سرطان سلول های پایه ای پوست و سلول های سنگفرشی پوست است.
بدخیم ترین نوع سرطان از نوع ملانوم است که این سرطان نیز در سنین بالا دیده می شود. وقتی سالمند دچار زخم پوستی می شود و زخم هم بهبود نمی یابد، باید به فکر ضایعات بدخیم بود و حتما نمونه برداری از زخم انجام گیرد.
 عوارض پوستی ناشی از بیماری های زمینه ای
بیماری های پوستی سالمندان ممکن است در اثر وجود بیماری زمینه ای دیگری ایجاد شده باشد. افراد مسن بیشتر به بیماری های کلیوی، کبدی، قلبی عروقی، دیابت و… مبتلا هستند. بنابراین دیدن عوارض پوستی ناشی از این بیماری ها در سالمندان طبیعی است. مثلا فردی که کم خون است، پوست رنگ پریده و سردی دارد یا به علت کم خونی دچار ریزش مو در سر، صورت و بدن می شود. حتی ناخن های فرد کم خون نیز تغییر شکل می دهند. مشکلات کلیوی می توانند باعث خارش پوست شوند. بیماری های کبدی نیز باعث خارش و زردی پوست می شوند.

 بیماری عفونی پوستی
بیماری های عفونی که در پوست سالمندان دیده می شود به علت ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن است. ضایعات عفونی و قارچی پوستی به دلیل ضعف سیستم ایمنی در سنین بالا شیوع بیشتری پیدا می کند. تجمع قارچ ها بیشتر در کف پا و ناخن های سالمندان است. البته ضعف قوای جسمانی سالمندان را هم باید در نظر گرفت که باعث می شود نتوانند بهداشت خود را به خوبی رعایت کنند بنابراین مراقبان سالمندان باید به این نکته توجه کنند.
 تاخیر در ترمیم زخم
افراد سالخورده پوست آسیب پذیرتری دارند. ترمیم و بهبود زخم در سالمندان بسیار آهسته تر از یک فرد جوان است. گاهی بهبود زخم آنقدر طول می کشد که لازم است برای ترمیم و جلوگیری از عفونت، مداخله پزشکی انجام شود. در چنین مواردی بهتر است برای بیماران آنتی بیوتیک تجویز و محل زخم نیز تمیز نگه داشته شود. یکی از زخم هایی که در سالمندان دیده می شود، زخم پوستی در اثر دیابت و درگیری عروقی است.
با توجه به اینکه بهبود زخم در سالمندان در حالت طبیعی به کندی صورت می گیرد، زخم ناشی از دیابت، خیلی خطرناک تر خواهدبود، بنابراین سالمندان باید به این نکته توجه داشته باشند و مدام پاها را معاینه و در صورت دیدن زخم خیلی زود به پزشک مراجعه کنند.

 مشکلات مغز و اعصاب در سالخوردگان
دوره سالمندی دوره حساسی برای مغز و سیستم عصبی است و سالمندان باید در این زمینه مراقبت های لازم را در مورد خود رعایت کنند چون در معرض بیماری های ذهنی خطرناکی مانند سکته مغزی، پارکینسون، زوال عقل و ALS هستند.
سالمندی دوره ای حساس از زندگی است که فرد را مستعد ابتلا به بیماری های زیادی می کند. بروز بسیاری از بیماری ها را می توان با معاینه های دوره ای به تاخیر انداخت یا به خوبی آنها را کنترل کرد ولی بیماری هایی هم هستند که دانشمندان با وجود سال ها مطالعات و تلاش، هنوز نتوانسته اند منابع بروز آن ها شوند.
در ادامه اشاره ای به ۴ بیماری عمده مرتبط با سیستم مغز و اعصاب خواهد شد که انسان ها را در سنین بالا گرفتار می کنند. بیماری های مغز و اعصاب به ۲ گروه عمده تقسیم می شوند؛ بیماری هایی که مغز و نخاع را درگیر می کنند (مانند سکته مغزی، پارکینسون و زوال عقل) و بیماری هایی که اعصاب محیطی را درگیر می کنند (مانند ALS). در هر ۲ گروه بیماری هایی وجود دارد که بروزشان در سنین بالاتر بیشتر است.

سکته مغزی
بیماری های مغز و اعصاب در هر سنی ممکن است بروز کند ولی بعضی از بیماری ها در سنین بالا و بعد از ۵۰ سالگی بروز می کنند. این بیماری ها هم انواعی دارند که گاهی در سنین پایین دیده می شوند. مثال خیلی ساده سکته مغزی است. گرچه این بیماری در سنین بالا بسیار شایع تر است ولی هرازگاهی شنیده می شود که جوانی دچار سکته مغزی شده است. سکته های مغزی به ۲ گروه کلی تقسیم می شوند؛ سکته هایی که به دلیل گرفتگی عروق با لخته رخ می دهند که مانع خونرسانی به مغز می شوند. این نوع از سکته ایسکمیک نام دارد.
گروه دوم سکته های هموراژیک یا خونریزی دهنده هستند. در این نوع از سکته، رنگ ها به دلیل بالابودن فشار خون پاره می شوند. اگر افراد مسن، فشار خون بالا و دیابت را کنترل نکنند و به مصرف سیگار، الکل و مواد مخدر ادامه دهند، دیواره های عروق سخت می شود و چربی در آن رسوب می کند. البته این پدیده در طولانی مدت اتفاق می افتد. به همین دلیل است که سکته های مغزی در سنین بالا مشاهده می شود.
نتایج مطالعات نشان می دهد آقایان بیشتر از خانم ها دچار سکته مغزی می شوند. سن و جنسیت از مواردی است که قابل پیشگیری نیست ولی با کنترل بیماری های زمینه ای و کاهش وزن و داشتن شیوه زندگی سالم می توان احتمال سکته مغزی را خیلی کاهش داد.

پارکینسون
پارکینسون بیماری نورودژنراتیو است؛ یعنی سلول های مغزی یا بافت مغزی عصبی تخریب می شوند. عواملی مانند التهاب، عفونت یا زمینه ارث و فامیلی و… نقشی در بروز بیماری پارکینسون ندارند. نکته بعدی و مهم تر این است که بیماری درمان ندارد و نمی توان جلوی تخریب فرایند سلولی ایجاد شده را گرفت. در بیماری پارکینسون بخشی از مغز به نام ماده سیاه که محل تجمع سلول های دوپامینرژیک است تخریب می شود.
کار این سلول ها تولید دوپامین است. با مردن سلول ها و متعاقب آن کاهش دوپامین مغز، علائم بیماری پارکینسون آشکار می شد. این اتفاق به طور عادی بعد از ۵۰ سالگی می افتد. با گذشت هر دهه از عمر شانس بروز بیماری پارکینسون خیلی زیاد می شود. تعداد معدودی از مبتلایان جوان هستند. این افراد پارکینسون از نوع ژنتیکی دارند و احتمال ابتلای اعضای خانواده به این بیماری وجود دارد.

زوال عقل
سردسته بیماری دمانس یا زوال عقل، آلزایمر است. این بیماری با افزایش سن ارتباط زیادی دارد. اولین علامت، اختلال حافظه است. البته اختلال حافظه ای جدی گرفته می شود که با کارکرد زندگی شخص تداخل ایجاد کند. یکی از شکایت های افراد سالمند به خصوص افرادی که به افسردگی مبتلا هستند، اختلال حافظه است. این افراد از اینکه مدام دچار فراموشی می شوند شکایت دارند. اختلال حافظه ای که روی زندگی روزمره تاثیری نگذارد چندان جدی محسوب نمی شود. یکی از نکته های برجسته این افتراق سالمندانی که دچار فراموشی می شوند از سالمندانی که آلزایمر دارند، این است که در اختلال حافظه معمولی بیمار شخصا به پزشک مراجعه می کند و از اینکه بعضی چیزها را فراموش می کند شکایت دارد. در حالی که مبتلایان به آلزایمر از فراموشی شان اطلاعی ندارند بلکه اطرافیان آن ها را به پزشک ارجاع می دهند.
بیماران مبتلا به آلزایمر مشخصه دیگری هم دارند و وقتی از آن ها پرسیده می شود ناهار چه خوردید شروع به جمله سازی و حرف درآوردن از خود می کنند ولی افراد مسنی که دچار اختلال حافظه ناشی از افسردگی هستند در جواب سوال می گویند نمی دانیم و از ندانستن ناراحت هستند. سن بروز دمانس معمولا بعد از ۵۰ سالگی است. برخی افراد معتقدند فعالیت های مغزی مانند حل کردن جدول یا بازی شطرنج جلوی ابتلا به آلزایمر را می گیرد اما باید گفت این فعالیت ها باعث می شود از تعداد بیشتری از سلول های مغزی کار کشیده شود در نتیجه ذخیره سلول های فعال بیشتر است. اگر چنین افرادی دچار آلزایمر شوند با توجه به ذخایر سلولی شان، سرعت علائم و تشدید بیماری را به تاخیر می اندازند ولی این به آن معنا نیست که افراد تحصیل کرده به این بیماری مبتلا نمی شوند.

ALS (Amyotrophic Lateral Sclerosis)
بیماری ALS بیماری ای است که در آن هسته دوم عصبی و الیاف بعدی که به عضلات پیام می رسانند تخریب می شوند. درنتیجه با گذشت زمان عضلات بدن بیمار تحلیل می رود و چون هسته های دوم عصبی مغز در ساقه مغز قرار دارند و به گردن و صورت عصب رسانی می کنند بیمار دچار اختلال در بلع و حرف زدن می شود. با کهنه تر شدن بیماری، عضلات تنفسی درگیر می شوند و بیمار دچار مشکلات تنفسی هم می شود.
این بیماران دچار لاغری دست و پا و کاهش قدرت آنها نیز می شوند و در نهایت فوت می کنند. آینده بیماری خوب نیست و بقای متوسط بیماران بعد از ابتلا ۵-۳ سال است. بیماران هیچ شکایتی از گزگز، مورمور و بی حسی اعضا ندارند. شکایت بیماران فقط از نظر ناتوانی در عضلات است. بیماری ALS درمان ندارد، بعد از ۵۰ سالگی بروز می کند و سیر بیماری نسبتا سریع است.

 چاق ها و ابتلا به آلزایمر
اگر فردی در میانسالی به اضافه وزن دچار شود در معرض ابتلا به آلزایمر قرار می گیرد. اضافه وزن در میانسالی نه تنها احتمال آلزایمر را افزایش می دهد، بلکه سبب آلزایمر زودرس می شود. چاقی سب افزایش پروتئینی در مغز می شود که نقش مهمی در توسعه زوال عقل دارد. بافت مغز افراد چاق، کمتر از افراد لاغر است و به عبارت دیگر، مغز با افزایش وزن کوچکتر می شود. مغز افراد چاق ۱۶ سال و مغز افراد دارای اضافه وزن، ۸ سال پیرتر از هم سن و سالان است.
چاقی با خطر ابتلا به بیماری های قلبی، دیابت، سرطان و مشکلات روحی و روانی مانند افسردگی و اضطراب نیز مرتبط است. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی اکنون آلزایمر مهمترین دلیل از کار افتادگی سالمندان در سراسر جهان است. هزینه نگهداری از بیماران مبتلا به آلزایمر در سراسر جهان حدود ۶۰۵ میلیارد دلار است که معادل یک درصد از تولیدات ناخالص داخلی کل جهان است. از هر ۳ سالمند در سراسر دنیا، یک مورد بر اثر آلزایمر یا دیگر انواع زوال عقل جان خود را از دست می دهد. بررسی های محققان نشان می دهد که احتمال ابتلای زنان به آلزایمر پس از ۶۰ سالگی، دو برابر سرطان سینه است. در ادامه تحقیقات آمده است که احتمال ابتلای زنان به آلزایمر پس از ۶۰ سالگی ۱ به ۶ است؛ در حالی که این رقم در مردان ۱ به ۱۱ است. نتایج این تحقیقات در نشریه Molecular Psychiatry منتشر شده است.

رابطه چربی های مغز و بروز آلزایمر
یکی از علل به وجود آمدن سردرد در افراد سالمند جمع شدن توده ای از چربی ها درون مغز آن ها است. مطالعهای جدید در مورد آلزایمر نشان میدهد که تولید قطرههای غیرطبیعی چربی در مغز میتواند باعث بروز یا پیشرفت بیماری شود. آلزایمر رایجترین شکل زوال عقل است. نتایج تحقیقات اخیر مرکز پزشکی دانشگاه مونترال در کانادا حاکی از آن است که بهدلیل تجمع غیرعادی چربی در مغز بیماران مبتلا به بیماری، سرعت رشد این بیماری افزایش پیدا میکند. محققان براین باورند که این چربیها توسط خود مغز در طی روند پیر شدن تولید میشود اما این فرآیند در حضور ژنهای مربوط به بیماری آلزایمر به شدت تسریع میشود. این بیماری علاجناپذیر را اولینبار روانپزشک آلمانی به نام آلویز آلزایمر در سال ۱۹۰۶ میلادی معرفی کرد. امروزه، ۵ درصد جمعیت ۶۵ ساله و بالاتر به بیماری آلزایمر متوسط تا شدید مبتلا هستند و این در حالی است که ۱۰ تا ۱۵ درصد سالمندان در همین گروه سنی از بیماری آلزایمر خفیف رنج میبرند.

تجهیزات پزشکی مناسب برای مبتلایان به آلزایمر
راه دیگر مراقبت و کنترل این افراد استفاده از تجهیزات پزشکی مناسبی است که اطلاعات دقیقی در هر لحظه از مکان سالمند در اختیار فرد قرار می دهد. اما بهتر است قبل از این که هر گونه دستگاه کنترل کننده ای برای فرد سالمند و مبتلا به آلزایمر خانواده تامین شود ابتدا از شرایط منزل و یا مکان نگهداری فرد سالمند اطمینان حاصل کرد که مانند مکانی که برای یک کودک آماده می شود از هر گونه عوامل خطر زا به دور باشد. برای مثال دارو ها در منزل در ظروف در بسته و در جایی دور از دسترس فرد سالمند قرار گیرد و لوازم برقی و سایر لوازم نوک تیز خطرساز در نزدیکی این افراد نباشد. همچنین در فضاهایی مانند زیرزمین ها و اتاق های زیر شیروانی همیشه قفل بوده تا از افتادن فرد سالمند از ارتفاع جلوگیری کند.
پس از امن کردن شرایط محل نگهداری فرد مبتلا به آلزایمر می توان از برخی تجهیزات پزشکی کمکی برای کنترل بیمار استفاده نمود. تجهیزات پزشکی مورد نظر باید از یک کمپانی معتبر و با کیفیت تهیه شود. این تجهیزات علاوه بر این که برای بیماران مبتلا به آلزایمر مناسبند برای سایر موارد پزشکی دیگر نیز قابل استفاده هستند.
سیستم هشدار تخت
سنسور های این نوع آلارم باید در زیر بدن بیمار در حالت دراز کشیده قرار گیرد. این سنسور ها معمولا به صورت پدهای نرم بوده و آزار و اذیتی برای فرد بیمار ندارد. این سنسور ها حساس به وزن بوده و در صورتی که فشار وارده به آن خیلی کاهش یابد الارم آن به صدا در آمده و مشخص می کند که مثلا در شب هنگام بیمار از تخت خود بلند شده است. این سنسور ها قیمت مناسبی داشته و از طریق باطری کار می کنند.
هشدار صندلی
سنسور این آلارم معمولا روی صندلی چرخ دار قرار می گیرد اما قابلیت نصب بر روی صندلی های معمولی را هم دارد. روش عملکرد این سنسور ها به گونه ای بوده که در شرایطی که فرد مشکل ناتوانی خود را فراموش کرده و می خواهد از روی صندلی بلند شود این آلارم به صدا در آمده و اطرافیان را آگاه می سازد.

سیستم هشدار کفپوش مانند
این نوع سنسور ها روی زمین قرار گرفته و در مکان هایی مانند پایین تخت بیمار و یا جلوی درب ورودی نصب می شود و در شب هنگام فعال می شود لذا زمانی که بیمار از تخت بلند شده و یا قصد خارج شدن از منزل را دارد این هشدار به صدا در می آید و افراد در منزل را آگاه می سازد.

دستبند و گردنبند ردیاب
نوع دیگری از تجهیزات پزشکی که می تواند خانواده فرد مبتلا به آلزایمر را در نگهداری از وی کمک رساند نوعی ردیاب است که به صورت دستبند و یا گردنبند به بیمار متصل شده و توسط یک مانیتور در هر لحظه مکان فرد را نشان داده و رفت و آمد و حرکت بیمار را به کمک سیستم GPS کنترل می کند.
به کمک این تجهیزات پزشکی جدید و فراهم کردن شرایط ایمن در منزل برای افراد سالمند نگهداری از این قشر کم توان آسوده تر خواهد بود.

استقلال سالمندان به کمک ساعت مچی
افراد پیر معمولا دوست دارند خودشان به تنهایی و جداگانه زندگی کنند اما مشکلاتی مثل خطر افتادن یا دیگر مسائل طبی آن ها را وا می دارد تا در خانه فامیل های نزدیک خود و یا در سرای سالمندان بمانند. اکنون دستگاهی نو ساخته شده است که به این افراد اجازه می دهد تنها در خانه بمانند در حالی که مراقبت کافی از آن ها به عمل می آید.

۳
این دستگاه مانند یک ساعت مچی به دست فرد بسته می شود و وظیفه آن مانیتور کردن حرکات و وضعیت فرد است. این دستگاه همچنین با کمک رابط های بیسیم که به دیوار منزل متصل شده است می تواند محل دقیق فرد در خانه را نیز مشخص کند. در صورتی که فرد زمین بخورد و یا به طور مثال بدون اینکه در تخت باشد بر روی زمین دراز کشیده باشد دستگاه بطور خودکار با شماره تلفن ها یا ایمیل هایی که از قبل مشخص شده ارتباط برقرار کرده و به آن ها وضعیت را گزارش می دهد.
این دستگاه همچنین می تواند میزان فعالیت و نوع آن و رفتارهای حرکتی فرد را در طول یک دوره زمانی مشخص ثبت کرده و یک الگوی مشخص را تعریف کند. پس از آن در صورتی که این رفتار تغییر کرد، بطور مثال بیمار در یک روز کمتر راه رفت، یا بیشتر در حالت نشسته یا خوابیده بود یا بیشتر ورزش کرد، این اطلاعات آنالیز شده و دستگاه متوجه تغییر می شود. سپس این تغییر را از طریق اینترنت یا تلفن به فرد یا افراد لازم گزارش می دهد.

عصای هوشمند برای کمک سالمندان
در کنفرانس جهانی موبایل در بارسلونای اسپانیا از عصای هوشمند ناوبری برای پیشگیری از گم شدن افراد سالمند رونمایی شد.
بیش از ۲۰ درصد جمعیت کشور ژاپن را افراد سالمند بالای ۶۵ سال تشکیل می دهند و طی سال های اخیر دستاوردهای مختلفی از جمله ربات های پرستار برای تسهیل زندگی این گروه توسعه یافته است.

۲
محققان همزمان با برگزاری کنفرانس جهانی موبایل در بارسلونا، عصای هوشمند ناوبری Next Generation Cane (عصای نسل آینده) را رونمایی کردند که قادر به رهگیری آنلاین موقعیت و بررسی علائم حیاتی سالمند است.
این عصای هوشمند مجهز به سیستم موقعیت یاب جهانی (GPS) و سیستم وای فای (WiFi) است که مکان برنامه ریزی حرکت در یک مسیر مشخص برای سالمند را فراهم می کند؛ به طور همزمان داده های لحظهای از موقعیت مکانی فرد برای اعضای خانواده ارسال می شود.
لامپ LED به کار رفته روی صفحه نمایش دسته عصا به سالمند برای حرکت در مسیر درست کمک می کند؛ در صورت نیاز به تغییر مسیر دسته با لرزش خفیف کاربر را مطلع کرده و چراغ سبز جهت حرکت را مشخص می کند و روشن شدن چراغ قرمز به معنای حرکت در مسیر اشتباه است.
حسگرهای تعبیه شده روی دسته عصای هوشمند به طور لحظهای ضربان قلب را اندازه گیری می کنند و در صورت بروز هرگونه مشکل برای سالمند، دستگاه به طور خودکار با مراکز اورژانس و امدادی تماس گرفته و موقعیت دقیق کاربر را مشخص می کند.

عینک هوشمند سالمندان و معلولان
محققان دانشگاه بیلفلید آلمان نوعی عینک هوشمند ساختند که سالمندان را در انجام امور روزمره یاری می کند. این عینک هوشمند که ADAMAAS (مخفف عبارت Adaptive and Mobile Action Assistance in Daily Living Activities) نام دارد، حاصل پروژه ای به همین نام است که با بودجه ۲/۱میلیون دلاری در حال انجام است. عینک ADAMAAS به گونه ای طراحی شده است که می تواند اقدامات روزمره کاربر از جمله پخت و پز و غیره را شناسایی کرده و دستورالعمل های لازم را برای کمک به کاربر در قالب متن‏، تصاویر گرافیکی یا راهنمای تصویری در حوزه دید وی نمایش دهد. علاوه بر این در صورتی که کاربر دچار اشتباه شود، عینک موضوع را تشخیص داده و واکنش نشان می دهد. بدین ترتیب کاربر می تواند همچنان فعالیت خود را ادامه داده و اشتباهات احتمالی را به کمک عینک رفع کند یا امور را به روش مناسب تری به انجام برساند.
عینک ADAMAAS بر خلاف سایر عینک های هوشمند مانند Google Glass تنها با هدف یاری رساندن به سالمندان یا معلولین طراحی شده است و دستورالعمل های لازم را برای انجام امور روزمره برای کاربر فراهم می کند.

اولین سرویس بهداشتی هوشمند مخصوص سالمندان

در کنفرانسی در سال ۲۰۱۴ در تورنتو یک گروه از محققان سرویس بهداشتی هوشمند ارائه دادهاند که به گوشی هوشمند متصل میشود.Numi یک سرویس بهداشتی لوکس هوشمند است که توسط شرکت کوهلر آمریکا طراحی و ارائه شده است. Numi تقریبا شبیه به سرویس بهداشتیهای ژاپنی پهن است و دارای بلندگو برای پخش موسیقی است، این سرویس بهداشتی درِ خودکار دارد و کاسه سرویس بهداشتی گرم است و پاها را گرم میکند و برای سالمندان و بیماران که دچار پادرد هستند، بسیار مناسب است.کاربر میتواند با گوشی هوشمند از طریق بلوتوث، موسیقی را که دوست دارد برای سرویس بهداشتی برنامه ریزی کند. دیگر برنامه هایی که میتوان به سرویس بهداشتی داد از طریق صفحه نمایش لمسی گوشی امکان پذیر بوده و قابل تنظیم است؛ حتی کاربر میتواند از طریق یک سیستم روشنایی رنگ سرویس بهداشتی را تغییر دهد.
۴
دیگر ایده های تکنولوژی برای سالمندان

کوسن هایی با سنسور، که به انسان حس در آغوش گرفته شدن را می دهند و بطری های آبی که می توانند بفهمند که آیا مصرف کننده دچار کم آبی ست یا خیر، به سالمندان پیشنهاد می شوند. کتری که فشار خون فرد را زمانی که در حال تهیه نوشیدنی است، می گیرد و بارکد خوانی که محتویات یخچال را با همسایگان به اشتراک می گذارد تا آن ها را به اشتراک گذاری خوراک هایشان ترغیب کند. همچنین در گزارشی از مرکز بین المللی افزایش طول عمر، پیشنهاد شده است. ایده های جدیدی ابداع شدند تا نشان دهند افزایش جمعیت پیر چگونه یک فرصت تبلیغاتی برای کمپانی هایی است که می توانند روی محصولات سفارشی مانند تکنولوژی های پوشیدنی، پرینت سه بعدی و… برای این قشر خاص سرمایه گذاری کنند.

۵
ایده های تکنولوژی جالب دیگر شامل بسته های تلوزیون هستند که اجازه ارسال یک لینک ویدیویی را به صفحه تلوزیون یک دوست می دهند تا مردم احساس کنند در حال تماشای برنامه با کسی هستند و این موضوع از حس تنهایی آنان بکاهد. هر چند بسیاری از این ایده ها بیشتر از این که یک طرح واقعی باشند یک رویا هستند که قابلیت های تکنولوژی را نشان می دهد.
افراد بالای ۶۵ سال هر هفته ۲/۲میلیارد یورو خرج می کنند که این رقم به ۶ میلیارد یورو در سال ۲۰۳۷ می رسد. افزایش جمعیت سالمندان به این معنا است که هزینه های بخش درمان از ۲/۶ تولیدات ناخالصی در سال ۲۰۱۸ به ۸۰ درصد در سال ۲۰۶۳ خواهد رسید. این تحقیق نتیجه همکاری آموزشگاه مهندسی و تکنولوژی و مرکز طراحی صنعتی دانشگاه کمبریج بوده و گفته شده که ابداعات تکنولوژی برای بهبود زندگی نسل های قبل است و هزینه های درمانی و نظارت اجتماعی را پایین می آورد. این گزارش تاثیرات مثبتی که تکنولوژی و طراحی در کمک به فرد برای زندگی طولانی تر، سالم تر و مستقل داشته باشد را به خوبی نشان می دهد. با این حال پتانسیل تکنولوژی بسیار بالا تر از این ها است. چیز های بسیاری وجود دارند که باید با تکنولوژی های موجود به آن ها دست پیدا کند.

منابع
۱- دکتر سید مسعود داوودی، متخصص بیماری های پوست و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بقیه ا…، هفته نامه سلامت.
۲-پیام سلامتی، وحید عرفانی
۳- مشکلات شایع دوران سالمندی و نحوه برخورد با آن ها، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کردستان، سنندج، ایران،۲۰ مهر ۱۳۹۲٫
http://hidoctor.ir
http://www.iranorthoped.ir
 http://iran-newspaper.com
http://khorasannews.com
 http://salamat.ir
http://psalamati.com
http://seemorgh.com
http://irna.ir
http://mehrnews.com
http://salamatbazar.com
http:// mountainside-medical.com
http://sobbekheir.com
http://zoomtech.ir

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

توسط
تومان